Vervolgd van...

.... "Dat is mooi en moet je echt zo zien te houden, dan verdien je nog wat. Nu is er nóg een klant onderweg naar je, A.J. Je beste klant!” besluit ik en leg de hoorn op. ‘Pestpleuris,’ denk ik, ‘dus toch verschut. Zal ik me maandag maar gaan melden, dan ben ik in ieder geval het weekend nog vrij?’ Ik besluit uiteindelijk toch maar te gaan, dan weet ik gelijk hoe laat het is. Ik bel een taxi, die ik mij naar Amstelveen laat rijden.

Op mijn verzoek stopt de chauffeur een paar straten vóór de garage, zodat de kit niet later aan de taxichauffeur kan vragen van welk adres hij mij heeft afgehaald. Wandelend naar de garage, nog even van mijn vrijheid genietend, besluit ik door de magazijndeur aan de achterkant van het pand naar binnen te gaan. Na het doodschieten van een politieagent door een krankzinnige Engelsman, een paar maanden geleden in Amsterdam, ben ik een beetje pages geworden voor agenten die bang, triggercrazy of allebei zijn.

Mijn voorgevoel blijkt accuraat; aangekomen in het kantoor van A.J. word ik onmiddellijk ingekapseld door vijf rechercheurs, van wie er twee kogelvrije vesten dragen. De geharnaste rechercheurs die van de groep Bijzondere Opdrachten zullen zijn, hebben hun handen onder hun bonkertje. ‘Zij zullen niet van plan zijn om mij een sigaret aan te bieden,’ denk ik teleurgesteld.

“Bent u Jan ter Haak?” vraagt de oudste rechercheur mij.
"Jawel, edelachtbare.”

"Kunt u zich legitimeren, mijnheer Haak?”
"Ik heb enkel mijn rijbewijs bij me, maar haalt u dat maar uit mijn binnenzak.”

Ik ben niet van plan om ook maar een beweging te maken die zij kunnen (lees: willen) interpreteren als ‘verzet tegen mijn arrestatie,’ wat ze een reden zou geven om me systematisch in en uit elkaar te kloppen.

“Ik bemerk dat u het klappen van de zweep al kent,” zegt de oude rechercheur zichtbaar teleurgesteld.

"Alle klappen! Ik kijk graag naar politiefilms op de tv, dus laten we het maar een beetje in stijl blijven doen.”

De meerderheid van het arrestatieteam blijkt intussen uit correcte en redelijk vriendelijke ambtenaren te bestaan. Nadat de rechercheur mijn zakken heeft geleegd en mijn rijbewijs bekeken heeft, zegt hij:  “We hebben de opdracht u aan te houden, mijnheer Haak.”

"Waaraan ontleent u dat recht, als ik u vragen mag?”
"Aan dit arrestatiebevel,” antwoordt hij, een officieel ogend document uit zijn zak halend, “ik kan u echter niet zeggen waarom u aangehouden moet worden. Het geschiedt op een getelext verzoek van de politie te Haarlemmerliede.”

"Waar ligt dat in vredesnaam?”

De rechercheurs schieten in de lach, waarna één van de kogelvrije jongens zegt: “Het bureau Hoofddorp.”

“Zullen wij dan maar gaan?” stel ik voor.

De rechercheurs overleggen een moment en besluiten dan dat het niet nodig is om me handboeien om te doen, aangezien ik me uit vrije wil heb laten aanhouden. Ze verzoeken me om mee te lopen naar een rechercheauto. Ik word naar het politiebureau in Amstelveen gereden, alwaar ik naar een passantenverblijf (lees: cel) wordt gebracht. Op mijn al eerder gestelde vraag wat de reden van mijn aanhouding is, krijg ik van de wachtcommandant te horen, dat hij het ook niet zou weten. Onbehoorlijk eigenlijk, zoals al deze noeste werkers in onwetendheid worden gehouden.

‘Zal ik het ze dan maar vertellen?’ overweeg ik nog even, maar ik besef dat dit niet zo verstandig zou zijn. Tevens moeten er wel duidelijke grenzen blijven bestaan aan de collaboratie van een arrestant. Op bevel van de wachtcommandant kleed ik mij poedelnaakt uit en terwijl mijn kleren onderzocht worden door een rechercheur, krijg ik van de wachtcommandant een grondige holcontrole.

De man had speleoloog moeten worden. Hij begint te wroeten alsof ik een kilo semtex in mijn reet heb verborgen. Nu meen ik te weten dat deze behandeling niet helemaal bedoeld is om de arrestant te verlossen van anale ongerechtigheden. Vele arrestanten ervaren deze behandeling als zeer denigrerend en raken daardoor in de beoogde staat van vernedering, die dan vaak weer in het voordeel van een later verhoorteam blijkt uit te pakken.

Ik vraag me af waar onderricht wordt gegeven in zulke methodes. Daarna kan ik mij weer aankleden. De W.C. vertelt mij dat ik in afwachting van het transport in de cel moet blijven.

Een oponthoud van ruim een uur in het illustere gezelschap van de twee kogelvrije knullen en je zou haast denken dat ik een wandelende AK47 ben. Mijn twee oppassers kijken licht geamuseerd en proberen me op dilettantische wijze van informatie te verlossen. Nu verschijnt er een agententweeling in de celdeuropening.

“Is dat hem?” vraagt één van hen.

Nadat dit bevestigd is door de W.C., tovert de vrager een set handboeien tevoorschijn.

“Op zijn buik of op zijn rug?” vraagt hij zijn tweelingbroer. 

Een blik op mijn nobel gelaat leert de eeneiige bars te gebieden: “Op zijn rug.”

Dat dit voor een arrestant de meest oncomfortabele manier van boeien is, wordt me al snel duidelijk. Ondanks dat ik verschillende keren gearresteerd ben, heb ik nooit geweten hoe moeilijk je een trap afloopt, met op je rug geboeide handen. Verbazingwekkend op hoeveel plaatsen je tegelijk jeuk krijgt, wanneer je dusdanig gekneveld op de achterbank van een rechercheauto ligt. De enige plaats waar ik kan krabben is mijn reet, maar daar heb ik nu net geen jeuk. Dat zal wel te maken hebben met het feit dat ik net een holcontrole ‘achter de rug’ heb.

Al rijdende merk ik op dat de rijstijl van de bestuurder niet veel verschilt van die van een coureur, maar omdat je nu eenmaal geen Formule I kunt rijden in een DAF, ontkomen we ternauwernood aan een frontale botsing, waarbij ik op de grond tussen de voor- en achterbank beland. Dan arriveren wij bij het politiebureau te Hoofddorp.

We gaan het gebouw in en een nieuwe W.C. nodigt ons uit verder te komen. Na voorgeleid te zijn aan de hulpofficier van justitie, inspecteur De Druijf, word ik mij ervan bewust dat het gezegde: ‘Die pet past ons allemaal,’ op een duidelijke misvatting moet berusten - het omstreden hoofddeksel rust bij inspecteur De Druijf op zijn schouders.

“Jij weet zeker wel waarom je gearresteerd bent?” klinkt een falsetstemmetje vinnig vanonder de pet.

"Ik zal wel weer wat te hard gereden hebben?” veronderstel ik.

Wanneer de inspecteur de pet van zijn schouders tilt, openbaart zich de karikatuur van een gesjeesde tekenstudent.

“Je wordt verdacht van poging tot moord,” piept het karikatuur, met een lachje dat sardonisch is bedoeld, maar op mij overkomt als een redelijk geslaagde poging om zijn smoel te verpesten.

“Nou dat is ook niet niks, maar ik zie dat u lacht. Het zal dus wel een grapje zijn.”

"Het is geen grapje, grapjas; er zijn twee getuigen die kunnen bevestigen dat jij op iemand geschoten hebt."

"Dat is dan vervelend voor mij. Wanneer die getuigen dat onder ede bij de rechter-commissaris willen bekrachtigen, kunnen wij misschien stellen dat u een zaak hebt. Maar ik ben toch echt onschuldig hoor…, meneer."

"Heb jij vandaag ruzie gehad in Haarlem?"

"Als u een woordenwisseling als ruzie wilt aanmerken, kan ik u meedelen dat ik inderdaad ruzie heb gehad."

"Met wie heb je die ruzie gehad?"

"Deze heren zijn mij niet bij naam bekend, maar het waren twee kaasboeren die een vrachtwagen stonden te lossen."

"Heb je tegen één van hen gezegd dat jij zijn kop wel even in tweeën zou hakken?"

"Nee, meneer, dat heb ik niet. Ik had namelijk geen bijl voorhanden, zodoende."

"Wil je een advocaat bellen?"

"Ik zou niet weten waarom. Ik heb u net al gezegd dat ik onschuldig ben. Ik heb dus geen advocaat nodig."

De klassieke fout die de meeste schuldige verdachten maken, is dat zij onmiddellijk bij hun aanhouding zeggen: “Ik wil eerst overleg met mijn advocaat.” Dat staat wel leuk in een film, maar de rechter neemt het de verdachte niet in dank af. Deze gaat er namelijk vanuit dat een onschuldige verdachte niets te verbergen heeft en dus frank en vrij zou moeten kunnen praten.

Dat dit in de praktijk niet zo werkt, moge blijken uit het feit dat vele verbalisanten niet zelden hun proces-verbaal opstellen, zoals het hun het beste uitkomt. Het één en ander om de zaak zo snel mogelijk rond te krijgen. Wanneer de verdachte na voorlezing van zijn (politie)verklaring niet instemt met de manier waarop die verklaring is opgesteld, en vervolgens weigert te ondertekenen, impliceert dat niet dat de verklaring daarmee zijn rechtsgeldigheid verliest.

De verklaring is opgemaakt op ambtseed, en vertegenwoordigers van justitie en de rechtelijke macht zijn nu eenmaal gek op lezen en nemen veel, zo niet alles, van de moedwillig ten nadele van de verdachte opgestelde verklaring voor zoete koek. Het één en ander zal spoedig blijken uit mijn verslagen van het verhoor. Mijn persoonlijke mening is dat het enige dat je vrij kunt verklaren is, dat je onschuldig bent aan het ten laste gelegde. Dat kan niemand je kwalijk nemen.

De advocaat kan bij de politie toch niets bereiken, en dat geldt gewoonlijk ook ten aanzien van de rechter-commissaris en de raadkamer. Wel is het aan te bevelen na het verhoor door de rechter-commissaris - waarbij je natuurlijk ook weer stelt dat je onschuldig bent aan het ten laste gelegde - de advocaat om kopieën van het hele proces-verbaal te verzoeken. Dat maakt duidelijk wat de bewijslast tegen je is. Aan de hand daarvan wordt het mogelijk om je eigen ontlastende verklaring op te stellen

“Zoals je wilt,” tsjilpt de Pet aamborstig, en geeft opdracht mij naar een cel te brengen.

‘Bats en krak!’ Daarmee is de deur achter me vergrendeld; een vertrouwd geluid dat ik de komende maanden zonder twijfel weer vaak zal horen

Gaat verder…